Ostatnią wizytę w Muzeum Narodowym we Wrocławiu poświęciłem śląskim Piastom, których grobowce i płyty nagrobne znajdują się w zasobach tej instytucji.
Na początek płyta nagrobna Henryka II Pobożnego, księcia śląskiego, krakowskiego, wielkopolskiego, poległego w bitwie pod Legnicą 9 kwietnia 1241 r. Grobowiec księcia pierwotnie znajdował się we franciszkańskim kościele przy placu bpa Nankiera we Wrocławiu. Obecnie jest to greckokatolicka katedra pod wezwaniem św. Wincentego i Jakuba. Grobowiec datowany jest na lata 1383-1385.
Wokół płyty nagrobnej znajduje się łacińska inskrypcja o następującej treści:
HENRICUS * SECUNDUS * S * HEDVIGIS * FIL * PIUS * DEI * GRATIA * DUX * SLESIE * FUND * ECCL * QUIUS *OCCUB * HI *PROELIO * AD * LIGNITIAM * MCCXLI * REQUIESCAT * IN * PACE
co można przetłumaczyć jako: "Henryk Drugi, pobożny syn świętej Jadwigi, z łaski Bożej książę Śląska, fundator kościołów, który poległ pod Legnicą w roku 1241. Niech spoczywa w pokoju".
 |
| Płyta nagrobna Henryka II Pobożnego (Muzeum Narodowe we Wrocławiu) |
 |
| Fragment płyty nagrobnej Henryka II Pobożnego (Muzeum Narodowe we Wrocławiu) |
 |
Grobowiec Henryka II Pobożnego w pierwotnej lokalizacji
(źr. https://polska-org.pl/5724715,foto.html?idEntity=3493928, dost. 06.01.2025 r.) |
W dalszej kolejności należy zaprezentować przepiękny grobowiec Henryka IV Prawego, wnuka Henryka Pobożnego, który zmarł 23 czerwca 1290 roku jako książę śląski, krakowski i sandomierski. Grobowiec miał zdradzać królewskie aspiracje Henryka- nad jego lewym ramieniem umieszczona została tarcza z przedstawieniem ukoronowanego białego orła na czerwonym tle, nad prawym ramieniem znajduje się natomiast tarcza z orłem Piastów śląskich. Grobowiec księcia znajdował się w ufundowanej przez niego kolegiacie św. Krzyża we Wrocławiu. Płyta z posągiem księcia powstała ok. 1300 roku, natomiast tumba nieco później, bo w drugiej dekadzie XIV w.
 |
| Grobowiec Henryka IV Prawego (Muzeum Narodowe we Wrocławiu) |
 |
Fragment grobowca Henryka IV Prawego (Muzeum Narodowe we Wrocławiu)
|
 |
Fragment grobowca Henryka IV Prawego (Muzeum Narodowe we Wrocławiu)
|
 |
Grobowiec Henryka IV Prawego w pierwotnej lokalizacji
(źr. https://polska-org.pl/5218537,foto.html?idEntity=511140, dost. 06.01.2025 r.) |
Uznawany za dzieło najwyżej klasy grobowiec tego śląskiego Piasta, a ściślej jego płytę nagrobną, otacza łaciński napis:
HENRICUS QUARTUS MILLE TRIA CENTUM MINUS X OBIIT ILLE EGREGIIS ANNIS SILESIAE CRACOVIAE SANDOMIRIAE DUX NOCTE JOHANNIS
co udało mi się przetłumaczyć jako: "Henryk IV, książę Śląska, Krakowa i Sandomierza, zmarł w kwiecie wieku w roku 1290, w noc św. Jana".
 |
Inskrypcja na otoku płyty nagrobnej Henryka IV Prawego
(Muzeum Narodowe we Wrocławiu) |
Na koniec pozostaje nam płyta nagrobna Bolesława III Rozrzutnego, prawnuka Henryka Pobożnego, w chwili śmierci, która nastąpiła 21 kwietnia 1352 r., pana Lubina i Brzegu, a okresowo także księcia wrocławskiego i legnickiego, pana Kalisza, Namysłowa, Opawy i Wołowa. Płyta nagrobna trafiła do Muzeum Narodowego we Wrocławiu z klasztoru cystersów w Lubiążu. Pierwotnie grobowiec Bolesława III znajdował się w Kaplicy Książęcej lubiąskiego kościoła klasztornego. Grobowiec powstał w drugiej połowie XIV wieku.
 |
| Płyta nagrobna Bolesława III Rozrzutnego (Muzeum Narodowe we Wrocławiu) |
 |
Fragment płyty nagrobnej Bolesława III Rozrzutnego (Muzeum Narodowe we Wrocławiu)
|
Co ciekawe dwa pierwsze opisane wyżej obiekty przetrwały wojnę, zdeponowane przez Günthera Grundmanna u schyłku II wojny światowej, w niewielkiej, dobudowanej w XVIII lub XIX wieku, kaplicy/absydzie przy kościele Wniebowzięcia NMP w Wierzbnej.
