979

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 3.

[15]

Im Herbst scheint Otto II. gegen die Polen gezogen zu sein.

Jesienią odbyła się prawdopodobnie wyprawa zbrojna Ottona II przeciw Polsce.

977

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 3.

[14]

Dobrava (Dubravca) stirbt, die Mutter des Boleslaw Chrobry.

Umiera Dobrawa, matka Bolesława Chrobrego.

974

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 3.

[13]

Mesco (Misicho) nimmt mit Boleslaw von Böhmen an der Verschwörung des Herzogs Heinrich von Baiern gegen Otto II.

Mieszko I bierze udział, wraz z Bolesławem Czeskim, w spisku księcia Henryka Bawarskiego przeciwko Ottonowi II.

973

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 2-3.

[12]

Nach Otto's I. Tod (7. Mai) oder Anf. 974 Stiftung des Bisthums Prag.

Die Urkunden darüber sind verloren, und die Echtheit der in die Bestätigung von 1086 aufgenommenen Grenzbestimmung wird bestritten. Nach dieser würde es auch Mähren, Krakau und Schlesien umfasst haben, während vielmehr damals auch ein besonderes mährisches Bisthum gestiftet zu sein scheint.

Po śmierci Ottona I, która nastąpiła 7 maja [973 r.] utworzone zostało biskupstwo praskie. Dokumenty dotyczące tego wydarzenia zaginęły, a autentyczność informacji zawartych w dokumencie z 1086 r. poddawana jest w wątpliwość. Zgodnie z nim obszar biskupstwa praskiego miał obejmować Morawy, Kraków oraz Śląsk. Jednak możliwe jest, że w tym czasie powstało również biskupstwo morawskie.

23 marca 973- Kwedlinburg

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 2.

[11]

Mesco erscheint zu Ostern vor dem Kaiser, Thietm. 2, 20, stellt seinen Sohn als Geisel.

Na Wielkanoc Mieszko I stawia się przed cesarzem oraz zostawia swojego syna jako zakładnika.

24 czerwca 972

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 2.

[10]

Zehden a. d. Müglitz (wohl wahrscheinlicher als das von Lelewel angenommene schlesische Steinau, vgl. Zeissberg a. a. O. S. 59 Anm. 3). - Mesco schlägt den Markgraf Hodo. Thietm. 2, 19, wo gesagt wird, dass M. für die Länder bis an die Wartha (Vurta) Tribut zahlte. Was Brun v. Querfurt in seiner vita Adalberti c. 10. M. G. IV. 598 von einem unglücklichen Kampfe Hodos gegen Mesco berichtet, wird mau doch wohl auf dasselbe Faktum beziehen müssen, wenngleich, wie Zeissberg S. 60 hervorhebt, der Zusammenhang au die Zeit Otto's II. zu denken nöthigt. Denn bei dem chronologischer Fixirung ohnehin widerstrebenden Wortlaute fällt es immer leichter zu glauben, dass der Verfasser eine Begebenheit ungenauer Weise aus der letzten Zeit Otto's I. in die erste seines Nachfolgers gerückt habe, als hier ein neues sonst ganz unbekanntes Faktum zu statuiren, welches ein früheres wohl beglaubigtes thatsächlich nur wiederholte.

Mieszko I pokonuje margrabiego Hodona w bitwie pod Cedynią. Joachim Lelewel przyjmuje, że Zehden z dokumentu odnosi się do Ścinawy na Śląsku, jednak nie jest to prawdą. Notatka zawiera informację o trybucie, jaki płacił Mieszko z obszaru po rzekę Wartę.

25 grudnia 968- Magdeburg

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 2.

[9]

Adalbert wird als erster Erzbischof von Magdeburg inthronisirt, und ihm auch das Bisthum Posen mit dem ersten Bischof Jordan untergeben.

Adalbert zostaje intronizowany jako pierwszy arcybiskup magdeburski, pod jego kontrolę zostaje również oddane biskupstwo poznańskie z pierwszym biskupem Jordanem.

2 stycznia 968- Rzym

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 2.

[8]

Papst Johann XIII. bestätigt in einer Synode die Stiftung des Bisthums Meissen mit derselben Angabe der Grenzen.

Papież Jan XIII zatwierdził na synodzie powstanie biskupstwa miśnieńskiego wraz z określeniem jego granic.

19 października 967- Rzym

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 2.

[7]

Kaiser Otto I. bestimmt die Grenzen des Bisthums Meissen, welches auch das Land zwischen Oder und Elbe umfassen sollte.

Zuletzt gedr. Cod. dipl. Sax. reg. II. 1. 4. u. auch im C. D. Lus. sup. I. 3, wo zugleich pag. l die frühere unechte Urk. des Kaisers ist. Vgl. Worbs Invent. pag. 8. Aber auch diese Urkunde ist sehr verdächtig. Sie passt nur in dieses Jahr, obgleich sie die Jahreszahl 968 hat. Vgl. Grosfeld de Archiepiscopatus Magd, originibus p. 40. W. Giesebr. l, 835 nimmt wohl mit Recht an, dass die Urkunde Ottos III. vom 6. Dec. 995 den Fälschungen zu Grunde liegt.

Cesarz Otton I wyznacza granice diecezji miśnieńskiej, która miała obejmować również ziemie między Odrą i Łabą.

22 września 967

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 2.

[6]
Wichmann wird auf der Flucht eingeholt und erschlagen.

Wichman został schwytany po pościgu i zabity.

21 września 967

 

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 2.

[5]
Misaca besiegt mit böhmischer Hülfe Wichmann und die Wenden.

Mieszko I pokonuje Wichmana i Wieletów z pomocą Czechów.

967

 

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 2.

[4]
Boleslaw Chrobry (Chabri nennt ihn Zeissberg) geboren.

Urodził się Bolesław Chrobry (Zeissberg nazywał go Chabri).

966

 

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 1.

[3]

Der polnische Chronist Dlugosz (latinisirt Longinus † 1480) hist. Pol. I. col. 96 lässt Mesco unmittelbar nach seiner Taufe und nachdem er alle Reste des Heidenthums vertilgt hat, bis zum Lätaresonntag (der jedoch weder 965 noch 966 auf den von Dlugosz angegebenen 7. März trifft) das ganze Land kirchlich organisiren und neben den Metropolen Gnesen und Krakau noch 7 Bisthümer gründen, darunter auch Breslau resp. Schmograu bei Namslau, wo zuerst der bischöfliche Sitz sich befunden hätte. Doch hat man schon früh erkannt, dass dies eine blosse unbegründete Vermuthung des Dlugosz war; vergl. Lengnich, dissertatio de religionis Christ, initiis, Gedani 1754. 42. und Röpell, Geschichte Polens, Beilage 4. Auch die von Dlugosz zu jenem Jahre berichtete Sendung des päpstlichen Legaten Egidius Bischof v. Tusculum zur Vollendung jener Organisation gehört nachweislich erst ins Jahr 1123. Die Namen der ersten Breslauer Bischöfe bis 1052 und ihre ausführlichen Biographien, welche Dlugosz in seiner hist. Pol. und dem Chronicon episc. Vratislaviens. (ed. Lipf, Breslau 1847) zuerst mittheilt, hat er sich aller Wahrscheinlichkeit nach vollständig erfunden ("per nie utcunque recollecta sunt et in speciale distichon redacta"), vergl. Stenzel, Jahresber. der schles. Ges. 1839 S. 189 ff.; Wattenbach Monum. Lubens. 4 u. 5. Verurtheilt werden jene Bischofsreihen schon durch den Umstand, dass der von Thietmar y. Merseburg glaubwürdig überlieferte Bischof Johannes (um's J. 1000) unter jenen Bischöfen fehlt. Auch zeigen Siegel der Bischöfe Thomas I. und Heinrich I., dass man hier schon im 13. und 14. Jahrhundert von einer Geschichte des Bisthums über das J. 1051 hinaus Nichts mehr wusste und von da ab erst die Bischöfe zählte. Vergl. Roppan, akadem. Festschr. z. J. 1803 p. 13 u. 15 und darnach Stenzel a. a. O.

Polski kronikarz Jan Długosz wspomniał, że Mieszko I zaraz po chrzcie rozpoczął likwidację wszelkich oznak pogaństwa oraz nakazał organizację nowego Kościoła, co miało owocować powstaniem dwóch metropolii- w Gnieźnie i w Krakowie oraz siedmiu biskupstw, w tym we Wrocławiu (względnie w Smogorzowie koło Namysłowa). Wcześnie zorientowano się, że informacje Długosza były tylko przypuszczeniami, nie mającymi poparcia w źródłach. W rzeczywistości biskupów wrocławskich mamy poświadczonych od roku 1051 oraz dla roku 1000, jednak o ówczesnym biskupie Janie, Długosz akurat nie wspomina.

966

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 1

[2]
Miseco nimmt unter dem Einflüsse seiner Gemahlin das Christenthum an.

Pod wpływem żony Mieszko przyjął chrzest.

965

 

Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7, 1884; Regesten zur schlesischen Geschichte, Th. 1: Bis zum Jahre 1250., s. 1

[1]

Miseco (Thietmar), Misaca (Widukind) oder Mesco (Chron. Pol.), Herzog von Polen, der nach den von Graf Wichmann und Markgraf Gero erlittenen Niederlagen sich dein deutschen Reiche unterworfen hatte, heirathet Dobrava (Thietmar) oder Dubravca (Cosmas), Tochter Boleslaws I. von Böhmen. Widuk. III. 66. 69. Thietmar II. 9. IV. 35. Das bestimmte Jahr geben an die ann. cap. Cracov. (Mon. Germ. XIX. 585), die ann. Polonor. (ib. 615, 16), die ann. Kamenz. (ib. 581 und in Wattenbachs Mon. Lubens. 62), sowie die von Rüpell als Posener bezeich neten ann. Polonici, bei Mitzier de Kolof, hist. Pol. Ss. III. 166, während die ann. Cracov. vetusti (M. G. XIX. 577) d. J. 966 haben. Für 965 entscheidet sich auch Zeissberg in seiner gründlichen Arbeit über Miseco I. (Wien 1867) S. 32. Derselbe hat dann auch die sehr wechselnde Namensform genauer untersucht und verwirft unbedingt die Form Mieczyslaw als späteren Ursprungs. Hiergegen Hesse sich wohl auf das Vorkommen des Namens Miczislaus im Heinrichauer Gründungsbuche S. 162 und Mycislaus in einer Urk. des Bresl. Staatsarchivs von 1251 (schles. Regesten No. 752) hinweisen, ohne dass damit jedoch die Identität dieser Namensformen mit Mesco oder Miseco erwiesen wäre.

Mieszko (Miseco, Misaca, Mesco), książę polski, po klęskach zadanych mu przez hrabiego Wichmana i margrabiego Gerona, poddał się Cesarstwu Niemieckiemu oraz ożenił z Dobrawą (Dubravca), córką księcia Bolesława I czeskiego. Heinrich Zeissberg przyjrzał się dokładnie zmiennej formie imienia Mieszko i całkowicie odrzucił formę Mieczysław, jako mającą zdecydowanie późniejsze pochodzenie. Występowanie imienia Miccislaus w księdze fundacyjnej klasztoru w Henrykowie oraz Mycislaus w dokumencie z roku 1251 nie stanowiło dowodu dla powiązania tych imion z imieniem Mesco czy Miseco.

Odyseusz pod Kamienną Górą

W latach 1345-1348 Kamienna Góra odgrywała znaczącą rolę w walkach polsko-czeskich. Wierny Królestwu Polskiemu książę świdnicki, a niebawem świdnicko-jaworski, Bolko II Mały stawał ością w gardle potężnemu królowi Czech Janowi Luksemburskiemu, a miasto regularnie zmieniało właścicieli. Dziś opowieść o tym jak Bolko II nawiązał do mitycznego władcy Itaki.

Początki Kamiennej Góry giną w mrokach dziejów. Łączy się je z panowaniem księcia śląskiego Henryka I Brodatego, ale pierwsze pisemne informacje dotyczące osady pochodzą z czasów panowania jego wnuków- Bolesława II Rogatki i Konrada, którzy  w 1249 roku zezwolili krzeszowskim benedyktynom na lokację targu na prawie niemieckim: „Landishute villam forensem iure Teutonico locandam”. Jako miasto Kamienna Góra (civitatis Landishute) wzmiankowana jest pod rokiem 1292, kiedy książę świdnicki Bolko I Surowy wystawił dokument donacyjny dla cystersów z Krzeszowa. Murami miejskimi ośrodek opasany został przed rokiem 1338.  
Walki pod Kamienną Górą, wzmiankowane wyżej, miały charakter lokalny, ale wpisywały się w szerszy krajobraz XIV-wiecznej Europy, sięgający samych jej szczytów. Wzrastająca potęga, włączających się do walki o cesarską koronę, królów czeskich z dynastii Luksemburgów powodowała rosnący opór ich przeciwników. Doszło do zbliżenia cesarza Ludwika Wittelsbacha, Kazimierza III Wielkiego, Ludwika węgierskiego i Bolka II świdnickiego, które zaowocowało sojuszem zawartym 1 stycznia 1345 roku.

Plan Kamiennej Góry z roku 1826. Widać wyraźnie obrys średniowiecznego miasta- za: https://kamienna-gora.polska-org.pl/974393,foto.html?idEntity=551628- dostęp 05 lutego 2019

Lokalny charakter konfliktu kamiennogórskiego dotyczył natomiast pretensji władców czeskich do zwierzchnictwa nad książętami śląskimi. Od schyłku XIII wieku trwał proces hołdowania księstw śląskich przez królów Czech zapoczątkowany w roku 1289 przez Wacława II z dynastii Przemyślidów. W roku 1345 niezależne pozostawały już tylko księstwo świdnickie Bolka II Małego oraz jaworskie, w którym panował jego stryj Henryk I. Po rychłej śmierci Henryka I (6 III lub 15 V 1346 roku) Bolko II połączył oba władztwa w swoich rękach. Nie dość, że Bolko II zachowywał niezależność, to jeszcze był wiernym sojusznikiem króla polskiego Kazimierza Wielkiego. Jan Długosz pisał o nim, że był „[…] stałym i niezachwianym w wierności do Polski, bo kiedy wszyscy inni książęta śląscy poodrywali się od Królestwa Polskiego i przyjęli jarzmo czeskie, on sam pozostawał tylko wiernym królowi polskiemu i królestwu […]”. Ten sam Długosz w swoich rocznikach wspominał, że Jan Luksemburski różnymi sposobami próbował odciągnąć Bolka II od sojuszu z Kazimierzem Wielkim, ale za każdym razem bezskutecznie.

Wydaje się zatem, że to właśnie sojusz antyluksemburski oraz niezależność Bolka II były głównymi przyczynami agresji Jana Luksemburskiego na księstwo świdnickie wiosną 1345 roku. Raczej między bajki można włożyć informację Benesza z Weitmile, który za główną przyczynę ataku króla czeskiego uważał inne wydarzenie. Wg kronikarza Bolko II miał pochwycić jakiegoś rycerza, który był wasalem Jana Luksemburskiego, a następnie osadzić go w wieży i zagłodzić („A.D. MCCCXLIV Bolko, dux Swidnycensis, captivaverat quendam militem, vasallum regis Boemie, et positum ad turrim fame more fecit”).

                                            Bolko II Mały, książę świdnicko-jaworski (1326-1368), za: https://pl.wikipedia.org dostęp 5 lutego 2019

Pozostawiając jednak te rozważania na boku i skupmy się na tym, że w kwietniu 1345 roku silna armia króla Czech wkroczyła do księstwa świdnickiego i obległa jego stolicę. Długosz podaje, że „[…] widząc, że jego [króla czeskiego] wysiłki idą na marne […] zwinąwszy oblężenie, wycofał się. Zajął Landeshut, a umieściwszy tam załogę, wrócił do Czech […]”.

Pod tajemniczą nazwą Landeshut kryje się Kamienna Góra. Wg opisu Długosza zdobycie Kamiennej Góry nie stanowiło dla armii czeskiej większego problemu. Benesz z Weitmile również pisał, że miasto poddało się bez walki. Czy rzeczywiście tak było? Wydaje się, że nie do końca. Do oblężenia musiało dojść, wszak Kamienna Góra posiadała mury przed 1338 rokiem, a łatwość zdobycia miasta wiąże się z zupełnie inną sprawą. Armia króla Czech zastosowała nieznany dotąd na Śląsku sposób zdobywania umocnień. Do upadku Kamiennej Góry mieli się przyczynić górnicy ze Złotego Stoku, którzy wykonali podkop pod mury miejskie i podłożyli w nim ogień, który rozgrzał zaprawę spajającą kamienie, powodując jej zniszczenie i zawalenie fragmentu fortyfikacji. Przez wykonany wyłom do miasta wdarło się czeskie wojsko. Na rolę górników złotostockich wskazuje dokument Jana Luksemburskiego z września 1345 roku, na mocy którego mieszkańcy miasta otrzymali spore udogodnienia podatkowe.

Zajęcie Kamiennej Góry przez Jana Luksemburskiego nie zakończyło walk o miasto. Dla Bolka II ośrodek ten miał strategiczne znaczenie militarne, a dodatkowo leżał na szlaku prowadzącym od Bramy Lubawskiej przez Bolków i Świny do Legnicy. Mimo obowiązującego pokoju polsko-czeskiego książę świdnicko-jaworski (od 1346 roku) zdecydował się odbić Kamienną Górę z rąk czeskich w styczniu 1348 roku. Zamiar się powiódł, a i tym razem do zdobycia miasta potrzebny był fortel. Za podkop z roku 1345 Bolko II odwzajemnił się Karolowi Luksemburskiemu (następca zabitego w bitwie pod Crecy Jana Luksemburskiego) pomysłem rodem z poezji Homera. Widząc bowiem słabość swoich sił, a jednocześnie znając braki aprowizacyjne (w zimie trudno wszak o paszę dla koni) czeskiej załogi stacjonującej w Kamiennej Górze, Bolko II nie zdecydował się na szturm miasta. Książę nakazał wyładować wozy sianem, w którym ukryli się jego ludzie, a następnie podprowadzono je, w formie karawany kupieckiej, na widok z kamiennogórskich murów. Czeska załoga zarekwirowała je i wprowadziła do miasta. Wówczas z siana wyskoczyli rycerze piastowskiego księcia i, wykorzystując zaskoczenie Czechów, umożliwili wtargnięcie do Kamiennej Góry większym siłom Bolka II. Miasto zostało odzyskane.

Królowie Czech Jan Luksemburski (1310-1346) i Karol IV Luksemburski (1346-1378)- za: https://pl.wikipedia.org dostęp 5 lutego 2019

Ten etap walk zakończył pokój namysłowski z 22 listopada 1348 roku. Dla księcia świdnicko-jaworskiego nie był on korzystny, bowiem król Polski Kazimierz Wielki, w zasadzie definitywnie, zrezygnował z pretensji do  Śląska. Postawiony w takiej sytuacji Bolko II doszedł do porozumienia z królem Czech Karolem IV i w roku 1353 wydał za niego swoją bratanicę Annę świdnicką. 3 lipca tego roku Bolko wydał akt sukcesyjny, w myśl którego jego władztwo miała otrzymać Anna oraz jej potomstwo ze związku z Karolem IV, w przypadku, gdyby książę świdnicko-jaworski zmarł (co nastąpiło dopiero 28 lipca 1368 roku) bez męskiego potomka.  Prawa do władania księstwem uzyskała również małżonka księcia- Agnieszka Habsburg- która miała panować w księstwie dożywotnio. Ostatecznie, po wielu latach zabiegów dyplomatycznych i militarnych, w związku z szybką śmiercią (1362 rok) dwudziestotrzyletniej Anny, księstwo świdnicko-jaworskie, wraz z Kamienną Górą, znalazło się w rękach Luksemburgów w roku 1392, kiedy zmarła wdowa po Bolku II Małym- Agnieszka.

Literatura:
Eysymontt R., Kod genetyczny miasta, Wrocław 2009.
Jasiński K., Rodowód Piastów śląskich, Kraków 2007.
Łaborewicz I., Kamiennogórskie epizody wojenne z lat 1345 i 1348, Jelenia Góra 1990.
Piastowie. Leksykon biograficzny [red.] Szczur S., Ożóg K., Kraków 1999.
Primke R., Szczerapa M., Wojenne sekrety Dolnego Śląska, Kraków 2006.
Spórna M., Wierzbicki P., Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003.

Źródła:
Jan Długosz, Roczniki czyli Kroniki Sławnego Królestwa Polskiego, Księga IX (1300-1370), Warszawa 2009.

Internet:
http://adava.info/dkg/bolkoII.html;
http://www.bibliotekacyfrowa.pl; http://www.dokumentyslaska.pl
http://147.231.53.91/src/index.php?s=v&cat=11- Kronika Benesza z Weitmile- Centrum Medievistickych Studii;
http://www.poczet.com;
https://polska-org.pl