Książę Jan był najprawdopodobniej drugim lub trzecim dzieckiem książęcej pary, Bolka III oraz Eufemii kozielsko-bytomskiej, władającej księstwem ziębickim. Na pewno był ich drugim, pod względem starszeństwa, męskim potomkiem, po najstarszym Mikołaju.
Nie jest znana dokładna data urodzenia Jana ziębickiego, można jednak przypuszczać, że urodził się po 1370 roku i przed rokiem 1390, ponieważ już w 1405 występował w dokumentach wystawianych przez ojca.
Małżeństwo z Elżbietą, najprawdopodobniej córką węgierskiego możnowładcy Emeryka z Lackfich, oraz wdową po poległym w bitwie nad Worsklą, wojewodzie krakowskim Spytku II z Melsztyna, zawarł w okresie między 8 maja 1406 a 19 marca 1408 roku.
Niedługo po tej drugiej dacie, 13 czerwca 1410 r., zmarł Bolko III. Wobec wcześniejszej śmierci najstarszego z synów zmarłego księcia, Mikołaja (9 listopada 1405 r.), współrządy w Ziębicach rozpoczęli Jan i jego najmłodszy brat, Henryk.
Niespełna pół roku później, 5 listopada, Jan ziębicki wziął udział w bitwie pod Tucholą, gdzie walczył po stronie Zakonu Krzyżackiego. Niestety dla śląskiego księcia bitwa zakończyła się dotkliwą porażką wojsk zakonnych, a sam Jan salwował się ucieczką z pola walki.
Po tym wydarzeniu książę zniknął z wielkiej sceny na dekadę. Pojawił się dopiero 6 stycznia 1420 roku we Wrocławiu, gdzie wziął udział w zjeździe z królem rzymskim Zygmuntem Luksemburskim. W trakcie zjazdu rozstrzygany był spór polsko-krzyżacki, jednak jego wyrok był bardzo niekorzystny dla strony polskiej.
W latach 1420-1423 Jan ziębicki ufundował kaplicę NMP w kościele pw. św. Jerzego w Ziębicach.
18 września 1421 roku w Grodkowie zawiązana została antyhusycka konfederacja książąt śląskich, której inicjatorem był biskup wrocławski Konrad IV Starszy wywodzący się z oleśnickiej linii Piastów, a jego brat Konrad V Kącki zobowiązał się wystawić oddział w sile 60 zbrojnych. Do konfederacji przystąpił również książę ziębicki.
Kilkanaście miesięcy później (w pierwszych miesiącach 1423 roku) nasz bohater odwiedził Preszburg (ob. Bratysława), gdzie stał się jednym z sygnatariuszy układu rozbiorowego Królestwa Polskiego. Oprócz Jana ziębickiego, i kilku innych książąt śląskich, układ podpisali król Zygmunt Luksemburski, przedstawiciele Zakonu Krzyżackiego oraz sześciu miast łużyckich. Powodem zawiązania koalicji było wsparcie udzielane husytom przez Władysława Jagiełłę. Ostatecznie układ rozbiorowy szybko się zdezaktualizował, ponieważ król Polski zawarł w Kieżmarku, 30 marca 1423 r., porozumienie z Zygmuntem Luksemburskim.
22 lutego 1424 zmarła Elżbieta, księżna ziębicka, żona Jana. Książę nie wstąpił już w nowy związek małżeński. Być może przeszkodziły mu w tym wydarzenia, do których doszło w roku 1428, a być może wiek, jeśli rzeczywiście urodził się bliżej roku 1370.
Wraz ze śmiercią księcia Jana wygasła ziębicka linia Piastów, a księstwo ziębickie zostało włączone do Korony Czeskiej.
Nie wiemy w zasadzie zbyt wiele o działalności gospodarczej Jana ziębickiego. Podobnie niewiele wiemy o jego działalności fundacyjnej (kaplica Mariacka w Ziębicach). Z kroków podejmowanych przez niego w sferze dyplomatycznej i militarnej rysuje nam się człowiek raczej nieskuteczny w obu kwestiach, zgłaszający akces do nieudanych przedsięwzięć zarówno dyplomatycznych, jak i wojskowych (dwie poważne klęski w bitwach pod Tucholą i pod Starym Wielisławiem).
Literatura:
1. Dziedzic M., Kłodzkie Towarzystwo Górskie, Wrocław-Polanica-Zdrój 2022.
2. Galas A., Galas A., Dzieje Śląska w datach, Wrocław 2004.
3. Jasiński K., Rodowód Piastów śląskich, Kraków 2007.
4. Piastowie. Leksykon biograficzny, [red.] Ożóg K., Szczur S., Kraków 1999.
5. Primke R., Szczerepa M., Szczerepa W., Wojny husyckie na Śląsku, Łużycach i Pomorzu, Kraków 2007.
Internet:
1. https://www.dbc.wroc.pl/
2. https://www.poczet.com/
3. https://polska-org.pl/
4. https://zabytek.pl/pl
5. https://server400586.nazwa.pl/herbarzpolski.eu/Slask.htm
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz